Nöbetçi Eczaneler
Yaklaşık bir süredir çok değişik veriler üzerinde bir araştırma yapıyordum. Verileri almış olduğum resmî kurum olan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın resmî web sitesinde yer alan verilerde Türkiye geneli sonuçları ayrıntılı bir şekilde görebilirken, bu verilerin Afyonkarahisar ve diğer iller açılımına ulaşamıyordum. İstatistik bilimi alanında uzman, değerli bir akademisyen dostumdan Türkiye rakamlarının Afyonkarahisar nüfusuna orantılanması noktasında yardım istedim. Kendisiyle bir süredir istatistiksel orantı çalışmaları yürüttük ve gerçeğe yakın olabileceğini öngördüğümüz sonuçlara ulaştık.
Az sonra sizlere ayrıntılı bir şekilde ileteceğim olası orantısal veriler nezdinde Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı dilerse doğru verileri bizlerle paylaşabilir ya da yazımızı, araştırmacı gazetecilik kapsamında orantısal noktada yapılmış bir analiz çalışması olarak değerlendirebilir. Kısaca bu çalışmanın Afyonkarahisar orantısal verileri bölümü, resmî verilerin yerine geçme iddiası taşımamakta olup; kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış, herhangi bir kişi, kurum veya kuruluş hakkında kesin veri iddiası içermeyen istatistiksel bir analizdir.. Bu bilgiyi, ilgili kurumun İl Müdürlüğü ve Ankara Başkanlığı nezdinde paylaşmış olalım ve ayrıntılara geçelim.
BUYURUN ÖNCELİKLE TEMELDEN BAŞLAYALIM
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı nezdinde 1, 2. ve 3. basamak sağlık kuruluşları adı altında bir sistem bulunuyor. 1.basamak içerisinde Aile Sağlığı Merkezleri (ASM), Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM), Ana-Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezleri, Verem Savaş Dispanserleri ve 112 Acil Sağlık Hizmetleri yer alıyor. 2.basamakta ise devlet hastaneleri, özel hastaneler ve belirli bir dalda uzmanlaşmış hastaneler bulunuyor. Son grup olan 3. basamakta ise eğitim ve araştırma hastaneleri, üniversite hastaneleri ve şehir hastaneleri yer alıyor. Bu bilgiyi, bilinçli ve donanımlı bir vatandaş olarak bilmenizin önemli ve kıymetli olduğunun altını çizelim
HAZIR MISINIZ ŞAŞIRMAYA VE “YOK ARTIK” DEMEYE?
O zaman bilgi açısından belki de ilk kez karşılaşacağınız ve şaşkınlık içinde kalacağınızı düşündüğüm verilere giriş yapalım. Sizlere aktaracağım veriler; 2025 yılının Ocak–Ekim ayları dönemine ait 10 aylık Türkiye geneli resmî veriler ile bizim oluşturduğumuz 10 aylık verilerin orantısal tahminlerinden oluşmaktadır. Kısaca, bundan sonra okuyacağınız Türkiye verilerini resmî SGK verileri; Afyonkarahisar ile ilgili vereceğim bilgileri ise orantısal tahmini analiz verileri olarak algılamanızı ve ayırt etmenizi ÖNEMLE rica ediyorum.
2025 YILININ İLK 10 AYINDA KAÇ REÇETE YAZILDI SİZCE?
Türkiye genelinde SGK tarafından açıklanan resmî rakamlara göre, 2025 yılının ilk 10 ayında ülke genelinde toplam 419 Milyon 642 Bin adet reçete yazıldı. Tekrar ediyorum; 2025 yılının Kasım ve Aralık aylarına ait rakamlar bu sayıya dâhil değil ve açıklandığında eklenecek. Yani bireysel olarak 2025 yılının ilk 10 ayında kaç kez reçete aldıysanız, siz de bu sayıya dâhilsiniz. Aile hekimlerinden diğer hastanelere kadar geniş bir yelpazede düzenlenen resmi reçete sayıları bu şekilde karşımıza çıkıyor. Rakam korkunç değil mi? İsterseniz, dozajı biraz daha artırarak devam edelim.
ÖNCE DERİN BİR NEFES ALIN VE 10 AYDA ÖDENEN İLAÇ PARASINA BAKIN
Derin bir nefes aldığınızı varsayarak aktarmaya devam edeyim. Resmî SGK verilerine göre, 2025 yılının ilk 10 ayında Türkiye genelinde düzenlenen 419 Milyon 642 Bin adet ilaç reçetesi için eczanelere toplamda 335 milyar 342 milyon 964 bin TL ilaç fatura ödemesi yapıldı. İşte tam olarak hastalandığımızda söylediğimiz “Allah devlete zeval vermesin” cümlesinin rakamsal karşılığı budur. Zaman zaman ilaç katılım paylarına kızsak da, ödediğimiz o paralar bu ödemeye dâhil değil.
SAĞLIK OCAKLARI HARİÇ HASTANE BAŞVURU SAYISI İÇİN HAZIR OLUN
Şaşkınlığınızın bir kat daha artacağına biliyorum ama paylaşmak zorundayım. 2025 yılının ilk 10 ayında, altını çizerek belirtiyorum; aile hekimleri hariç olmak üzere devlet, üniversite, şehir ve özel hastanelere yapılan toplam başvuru sayısı 570 Milyon 222 Bin adet olarak gerçekleşti. Rekor başvuru sayısı 468 milyon 993 bin muayene ile devlet ve şehir hastanelerine ait. Üniversite hastanelerine 50 milyon 607 bin, özel hastanelere ise 50 milyon 622 bin muayene başvurusu yapıldı. Bu noktada sizleri daha fazla şaşırtmamak adına SGK tarafından hastanelere yapılan toplam ödeme rakamını vermiyorum. Ancak bu tutarın, eczane ilaç ödemelerinden oldukça daha yüksek olduğunu ifade etmem yeterli olacaktır diye düşünüyorum.
BİR DERİN NEFES DAHA ALIN, ÇÜNKÜ AFYON ORANTILARINA GEÇİYORUZ
Yazının başında da belirttiğim gibi, Türkiye verileri SGK tarafından açıklanan resmî verilerdi. Afyonkarahisar rakamları ise il nüfusu baz alınarak yapılan istatistiksel orantılanma sonucu öngördüğümüz tahmini rakamlardan oluşuyor. Hazırsanız buyurun Afyonkarahisar’a geçelim.
İLİMİZDE TAHMİNEN 3 MİLYON 746 BİN REÇETE YAZILMIŞ” DİYEBİLİRİZ
Evet, manşette gördüğünüz gibi; 2025 yılının ilk 10 ayında Türkiye geneli toplam reçete sayısı, Türkiye nüfusu üzerinden Afyonkarahisar nüfusuna simüle edildiğinde, ilimizde yaklaşık 3 Milyon 746 Bin adet reçetenin düzenlendiğini orantısal ve tahmini olarak ifade edebilirim.
3 MİLYAR TL’YE YAKIN İLAÇ ÖDEMESİ GERÇEKLEŞMİŞ OLABİLİR
Afyonkarahisar il genelinde toplam 272 adet eczane bulunduğunu özellikle belirtmek istiyorum. Bir önceki paragrafta belirttiğimiz orantısal reçete sayısını, Türkiye geneli ilaç ödeme tutarları üzerinden Afyonkarahisar nüfus oranına uyarladığımızda, yaklaşık 2 Milyar 990 Milyon TL seviyesinde bir ilaç ödemesinin gerçekleşmiş olabileceğini öngörebiliriz.
5 MİLYON CİVARINDA HASTANE BAŞVURUSU ORTAYA ÇIKIYOR
Yaptığımız analiz çalışmasına göre, yine aynı yöntemle 2025 yılının ilk 10 ayında ilimizde sağlık ocakları hariç yaklaşık 5 milyon civarında hastane başvurusu yapılmış olabileceğini rahatlıkla ifade edebiliriz. Bu analizde en yüksek başvuru sayısının devlet hastanelerine ait olduğu, üniversite ve özel hastanelerin ise birbirine oldukça yakın rakamlarla takip ettiğini öngörüyoruz. Öte yanda orantıların hem başvuru hem de hastane faturaları nezdindeki ayrıntılarına girmeyi gerekli görmüyorum. Çünkü bu çalışma bir analizdir ve cevap hakkı doğurabilecek bir durum oluşmasını kesinlikle istemiyorum.
İLGİNÇ RAKAMLARLA YAZININ SONUNA GELELİM
Afyonkarahisar, Türkiye nüfusunun yüzde 0,87’sini oluşturuyor. Orantısal olarak Türkiye sağlık harcamalarının yaklaşık yüzde 0,89’u İlimizde oluşuyor. Türkiye genelinde kişi başına yıllık sağlık sistemi başvuru sayısı 6,63 kişi olarak karşımıza çıkarken, Afyonkarahisar’da bu rakamın orantısal olarak bu değere yakın seyrettiğini söyleyebilirim. Ülke genelinde kişi başına düşen sağlık harcaması 5 bin 005 TL olarak hesaplanırken, yaptığımız orantısal analize göre bu tutarın ilimizde kişi başı çok az daha yüksek olduğunu belirtebilirim. Reçete edilen ilaçlarda ağırlığın; kronik hastalıklar, sürekli kullanılan ilaçlar ve yaşlı nüfusa bağlı artıştan kaynaklandığını net ifade edebilirim. Son olarak, 2025 yılının ilk 10 aylık reçete ödemelerine baktığımızda, ilimizdeki tüm eczanelere aylık ortalama yaklaşık 300 ile 350 milyon TL civarında bir ödeme yapılmış olabileceğini tahminen öngörebiliriz.
10
