Nöbetçi Eczaneler
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD ile İran arasında sağlanan ve İsrail’i de kapsayan geçici ateşkesi memnuniyetle karşıladı.
BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric tarafından yapılan yazılı açıklamada, Guterres’in bölgedeki çatışmaya taraf tüm aktörlere uluslararası hukuk yükümlülüklerine uyma ve ateşkes şartlarına riayet etme çağrısında bulunduğu belirtildi.
Ateşkesin bölgede kalıcı ve kapsamlı barışın önünü açması açısından önemli olduğu ifade edilen açıklamada, Guterres’in 2 haftalık ateşkesten memnun olduğu bildirildi.
Açıklamada, Guterres’in çatışmaların derhal sona ermesinin sivillerin korunması ve insani acıların hafifletilmesi açısından kritik olduğunun altını çizdiği ve ateşkesin sağlanmasına yönelik Pakistan başta olmak üzere çeşitli ülkelerin yürüttüğü arabuluculuk çabalarından memnuniyet duyduğu aktarıldı.
Açıklamada, BM Genel Sekreter Özel Temsilcisi Jean Arnault’nun ise bölgede temaslarını sürdürerek kalıcı barışa yönelik çalışmalara destek verdiği bilgisi de paylaşıldı.
Almanya
Almanya Başbakanı Friedrich Merz yaptığı yazılı açıklamada, Alman hükümetinin, ABD ile İran arasında gece saatlerinde varılan 2 haftalık ateşkesi memnuniyetle karşıladığını ifade ederek bu önemli anlaşmanın sağlanmasında yaptığı aracılık için Pakistan’a teşekkürlerini ilettiklerini aktardı.
“Şimdi hedef, gelecek günlerde savaşın kalıcı bir şekilde sona ermesini müzakere etmek olmalı.” ifadesini kullanan Merz, bunun da yalnızca diplomatik yolla başarılabileceğini vurguladı.
Friedrich Merz, müzakerelerin İran’daki sivil halkın korunmasına ve bölgedeki güvenliğe hizmet edeceğinin altını çizerek “(Müzakereler) Ciddi bir küresel enerji krizini önleyebilir.” değerlendirmesinde bulundu.
Almanya’nın diplomatik çabaları desteklediğini belirten Merz, bunun için ülkesinin ABD ve diğer partnerlerle yakın diyalog içinde olduğunu dile getirdi.
Başbakan Merz, Almanya’nın, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün sağlanmasına uygun şekilde katkıda bulunacağını kaydetti.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul da ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, sonunda siyasette sevindirici bir haberin olduğunu belirterek “İran savaşında tarafların ateşkes kararı almasını memnuniyetle karşılıyorum.” ifadesini kullandı.
Bu anlaşmayı destekleyenlere, özellikle Pakistan’a teşekkür eden Wadephul, şunları kaydetti:
“Bu, kalıcı bir barışa giden yolda atılan belirleyici ilk adım olmalı. Çünkü savaşın devam etmesinin sonuçları öngörülemezdir. Almanya, bu diplomatik yolu tüm gücüyle destekleyecektir.”
Malezya
Malezya Başbakanı Enver İbrahim, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, bu gelişmeyi memnuniyetle karşıladığını belirterek Tahran yönetiminin sunduğu 10 maddelik planın sadece bölge için değil, dünyadaki barış ve istikrarın yeniden tesis edilmesi açısından umut verici olduğunu kaydetti.
Bu önerinin sadece İran için değil Irak, Lübnan ve Yemen’i de kapsayan kapsamlı bir barış anlaşmasına dönüştürülmesinin zorunlu olduğuna dikkati çeken Enver, ayrıca başta Gazze olmak üzere, Filistin halkına yönelik soykırım ve yerinden edilmenin sona ermesini sağlamanın da ilgili tarafların görevi olduğunu vurguladı.
Avustralya
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese de X şirketinin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti.
Avustralya’nın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik diplomatik çabaları desteklemek ve ihtiyaç sahiplerine yardımların ulaştırılmasını sağlamak üzere uluslararası ortaklarıyla işbirliği içinde çalıştığını belirten Albanese, gerginliğin azaltılmasına yönelik çabaları dolayısıyla Pakistan, Mısır, Türkiye ve Suudi Arabistan’a teşekkür etti.
Albanese, Avustralya’nın ateşkesin sürdürülmesini ve çatışmanın çözüme kavuşturulmasını istediğini vurgulayarak tüm tarafları uluslararası hukuka uymaya ve sivilleri korumaya davet etti.
Japonya
Kyodo ajansının haberine göre, Japonya Kabine Başsekreteri Kihara Minoru, düzenlediği basın toplantısında, 2 haftalık ateşkesi “olumlu bir adım” olarak değerlendirdi.
Kihara, Orta Doğu’da gerilimin düşürülmesinin öncelik olduğunu belirterek diplomatik çabalarla yakında “nihai anlaşmaya” ulaşılmasını beklediklerini ifade etti.
Yeni Zelanda
Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Winston Peters da X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını vurguladı.
Çatışmayı sona erdirmeye yönelik tüm çabalara arka çıktıklarını aktaran Peters; Pakistan, Türkiye ve Mısır’ın çözüm arayışındaki rolüne teşekkür etti.
Peters, kalıcı ateşkes için gelecek günlerde önemli adımlar atılması gerektiğine işaret ederek Yeni Zelanda’nın bu yöndeki tüm girişimlere destek vereceğini kaydetti.
Güney Kore
Yonhap ajansının haberine göre, Güney Kore Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Park Il, 2 haftalık ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.
Sözcü Park, söz konusu adımın, küresel enerji tedariki açısından öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda seyrüseferin yeniden başlaması açısından zemin hazırladığını belirterek gemilerin boğazdan güvenli geçişine yönelik beklentilerini dile getirdi.
Rusya
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD-İran geçici ateşkesini değerlendirdi.
ABD ile İran arasındaki çatışmaların durdurulduğunu hatırlatan Medvedev, “Her iki taraf da zafer ilan etti. Peki kim kazandı? Beyaz Saray’ın İran medeniyetini yok edeceğine yönelik açıklamaların zedelediği sağduyu kazandı. Bununla birlikte (ABD Başkanı Donald) Trump’ın 10 maddelik planı istişare etmeyi kabul etmesi, İranlıların başarısı.” ifadelerini kullandı.
Washington’ın bu planı kabul etmeyeceği değerlendirmesinde bulunan Medvedev, bunun, Trump’ı aşağılayacağını ve İran için gerçek zafer anlamına geleceğini vurguladı.
Medvedev, “O halde yine çatışmalar mı başlayacak? Bu mümkün ancak ara bir seçenek mevcut. Trump, uzun süreli savaş istemiyor ve sürdüremez. Kongre onu desteklemeyecek. Bu nedenle kırılgan ateşkesi sürdürmesi ve her şey yolundaymış gibi davranması gerekiyor.” ifadelerine yer verdi.
İsrail’in İran’la ilgili sorunlarını çözmediğine, bu nedenle de bu ateşkese ihtiyaç duymadığına dikkati çeken Medvedev, Tel Aviv’in kendi başına hamle yapabileceğini, bunun da durumu belirsizleştirdiğini kaydetti.
Azerbaycan
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, ABD ile İran arasındaki 2 haftalık ateşkesin memnuniyetle karşılandığı belirtilerek, arabuluculuk yapan tüm tarafların çabalarının takdir edildiği vurgulandı.
Açıklamada, bu gelişmenin bölgede gerginliğin azaltılmasına katkı sağlayacağı ifade edilerek, taraflara mevcut sorunların çözümü ve karşılıklı güvenin güçlendirilmesi amacıyla yapıcı diyalog çağrısında bulunuldu.
Ayrıca açıklamada, Azerbaycan’ın, bölgede kalıcı barışın, güvenliğin ve işbirliğinin güçlendirilmesine yönelik girişimleri her zaman desteklemeye hazır olduğu vurgulandı.
Irak
Irak Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, söz konusu gelişmenin bölgedeki gerilimi azaltarak güvenlik ve istikrarın güçlenmesine katkı sağlayacağı belirtildi.
Açıklamada, Irak’ın krizlerin çözümüne yönelik bölgesel ve uluslararası tüm girişimleri desteklediği vurgulanarak, diyalog ve diplomasiye öncelik verilmesi gerektiği ifade edildi.
Taraflara ateşkese tam bağlı kalmaları ve yeni bir gerilime yol açabilecek her türlü adımdan kaçınmaları çağrısında bulunulan açıklamada, anlaşmazlıkların temel nedenlerinin ele alınmasının ve karşılıklı güvenin güçlendirilmesinin önemine vurgu yapıldı.
Açıklamada ayrıca Irak’ın dengeli diplomasi yaklaşımını sürdüreceği belirtilerek, bölgesel ve uluslararası barış ile güvenliğe katkı sunma kararlılığı ifade edildi.
Avusturya
Avusturya Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger, resmi temaslarda bulunmak üzere geldiği Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da, geçici ateşkese ilişkin Avusturya’nın “Ö1 Morgenjournal” radyo kanalına değerlendirmelerde bulundu.
Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün sağlanması gerektiğini dile getiren Meinl-Reisinger, savaşın tarafı olmasalar da savaştan etkilendiklerini söyledi.
Meinl-Reisinger, geçici ateşkesten memnun olduklarını belirterek, “İran Savaşı’ndaki ateşkes önemli bir nefes alma fırsatı. Şimdi müzakereler başlamalı. Bu savaşta yaşananlar Avusturya’yı da doğrudan etkileyecek. Bu nedenle, diplomatik bir çözüm bulmak için elimizden gelen her şeyi yapmamız bizim çıkarımıza.” ifadelerini kullandı.
AB
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, ABD-İran ateşkesiyle ilgili “Bu, tehditleri azaltmak, füze saldırılarını durdurmak, deniz taşımacılığını yeniden başlatmak ve kalıcı bir anlaşmaya yönelik diplomasi için alan oluşturmak adına çok ihtiyaç duyulan bir fırsat yaratıyor.” ifadelerini kullandı.
Pakistan Dışişleri Bakanı Ishaq Dar ile görüştüğünü kaydeden Kallas, ilk anlaşmanın sağlanmasına katkıları dolayısıyla Dar’a teşekkür ettiğini aktardı.
Kallas, arabuluculuk kapısının açık tutulması gerektiğini belirtirken, çatışmanın temel nedenlerinin henüz çözülmediğine dikkati çekerek diplomatik çabaların sürmesi gerektiğini vurguladı.
AB’nin bu süreci desteklemeye hazır olduğunu belirten Kallas, bölgedeki ortaklarla temas halinde olduklarını ve konuyu bugün Suudi Arabistan’da ele alacağını bildirdi.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de “ABD ve İran’ın dün gece vardığı iki haftalık ateşkesi memnuniyetle karşılıyorum. Bu, çok ihtiyaç duyulan bir gerilim azaltma sağlıyor. Pakistan’a arabuluculuğu için teşekkür ediyorum. Şimdi bu çatışmaya kalıcı bir çözüm bulmak için müzakerelerin devam etmesi çok önemli. Bu amaçla ortaklarımızla koordinasyona devam edeceğiz.” değerlendirmesini yaptı.
Umman
Umman Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, ABD ve İran arasında sağlanan ateşkesin memnuniyetle karşılandığı kaydedildi.
Muskat’ın, Pakistan’ın bu konudaki çabaları ile savaşın sona ermesi çağrısında bulunan tüm tarafları takdir ettiği aktarıldı.
Ayrıca krizin kökten çözülmesini sağlayacak yolların bulunması, bölgede savaş ile saldırıların kalıcı şekilde sonlandırılması için sarf edilen çabaların artırılmasının önemi vurgulandı.
Mısır
Mısır Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Kahire’nin ABD’nin bölgedeki saldırıları 2 hafta askıya alma kararını memnuniyetle karşıladığı ifade edildi.
Bu adım, “müzakereler ile diplomasi önünde alan açmak adına değerlendirilmesi gereken çok önemli bir fırsat” şeklinde nitelendirildi.
Bölgesel ve uluslararası ortaklarla koordinasyon içinde güvenlik ve istikrarı güçlendirmek amacıyla Mısır’ın Pakistan ve Türkiye’yle yürütülen yoğun çabalarının devam ettiği vurgulandı.
Kararın gerilimin düşürülmesi ve sükunetin sağlanması konusunda önemli ve olumlu bir gelişme olduğu; bölgenin güvenliği, istikrarı ve halklarının kazanımlarının korunmasına katkı sağlayacağı belirtildi.
ABD tarafından saldırıların durdurulması ve İran tarafının buna olumlu karşılık vermesinin, diplomasi ve yapıcı diyalog yoluyla ciddi bir müzakere sürecinin başlatılması adına değerlendirilmesi gereken bir fırsat olduğu vurgulandı.
Bunun da anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesine, gerilimin düşürülmesine, savaşın sona erdirilmesine, bölgesel ve uluslararası güvenlik ve istikrarın sağlanmasına yol açacağı aktarıldı.
Atılan bu adımın; askeri operasyonların tamamen durdurulması ve deniz seyrüsefer hakkına saygı duyulması yoluyla devam ettirilmesinin önemini vurgulayan Kahire, barış ve güvenliğin sağlanmasını hedefleyen tüm girişimleri desteklediğini yineledi.
Suudi Arabistan
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada ise ABD ve İran arasında sağlanan ateşkesten memnuniyet duyduğu bildirildi.
Açıklamada, Riyad’ın “ABD Başkanı Donald Trump ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in ABD-İran arasındaki ateşkes anlaşmasını duyurmasını memnuniyetle karşıladığı” ifadesine yer verildi.
Bu çerçevede, ülkesinin ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in anlaşmaya varılması için sarf ettiği verimli çabaların takdir edildiği aktarıldı.
Pakistan’ın güvenlik ve istikrarı sağlayacak ve onlarca yıldır istikrarsızlık ve güvensizliğe neden olan tüm sorunları ele alacak kalıcı bir anlaşmaya varılması için yürüttüğü arabuluculuk çabalarına Riyad’ın desteği teyit edildi.
Kazakistan
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ABD ile İran arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda yapılan iki haftalık ateşkesi memnuniyetle karşıladı.
Kazakistan Cumhurbaşkanlığı sosyal medya hesabından yapılan açıklamaya göre, Tokayev, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile Pakistan Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Mareşal Asim Munir’in arabuluculuğunda sağlanan ateşkesin önemine dikkati çekti.
Tokayev, söz konusu mutabakatın, ABD Başkanı Donald Trump ile İran’ın üst düzey yönetimi başta olmak üzere çatışmaya taraf tüm ülkelerin iyi niyeti ve sağduyusu sayesinde mümkün olduğunu ifade etti.
Ateşkesin uzun vadeli olmasını temenni eden Tokayev, bunun, küresel ticaretin gelişmesine ve tüm ülkelerin ekonomik refahına katkı sağlayacağına inandığını belirtti.
İspanya
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasındaki iki haftalık geçici ateşkes kararını değerlendirdi.
Özellikle de adil ve kalıcı bir barışa yol açıyorsa ateşkeslerin her zaman iyi haber olduğunu kaydeden Sanchez, “Ancak bu anlık rahatlama, kaosu, yıkımı ve kaybedilen hayatları unutturamaz.” ifadesini kullandı.
Sanchez, şöyle devam etti:
“İspanyol hükümeti, sadece bir kova ile ortaya çıktıkları için dünyayı ateşe verenleri alkışlamayacaktır. Şimdi ihtiyaç duyulan şey: diplomasi, uluslararası hukuk ve barış.”
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares de X’teki hesabından, “Yaklaşık 40 gün sonra bugün sağlanan ateşkes, Orta Doğu’ya ve dünyaya umut getiriyor. Arabulucuların, özellikle de Pakistan’ın hayati önem taşıyan çalışmalarını destekliyoruz. Ateşkes, telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açacak bir tırmanmayı önlüyor.” ifadesine yer verdi.
Diplomasinin, müzakerenin ve uluslararası hukukun, Orta Doğu halkının hak ettiği kalıcı barışa ulaşmanın tek yolu olduğunu vurgulayan Albares, şunları kaydetti: “Tüm taraflar, saldırıları sona erdirmek ve çatışmayı azaltmak için sorumluluk ve kararlılık göstermelidir. İspanya da bu konuda desteğini sürdürecektir. Ateşkes Lübnan’ı da kapsayacak şekilde genişletilmelidir.” >>>AA