İşte pazar yerinde yanılmamanız için kurbanlık seçerken, iyi hayvanı ayırt ederken ve kesim zamanında dikkat etmeniz gereken hayati noktalar:
1. Kurbanlık Seçerken İlk Bakılması Gerekenler
Kurbanlık bir hayvanın hem dini açıdan ibadete uygun olması hem de sağlık kriterlerini karşılaması için şu özelliklere dikkat edilmelidir:
-
Yaş Sınırı: Kurban edilecek koyun ve keçinin 1, sığır ve mandanın 2, devenin ise 3 yaşını doldurmuş olması şarttır. (Koyunlarda 6 ayı geçmiş olup yetişkin bir koyun gibi gösterişli olanlar da kurban edilebilir).
-
Küpe ve Sağlık Kontrolü: Hayvanın resmi olarak kayıt altında olduğunu gösteren kulak küpesinin bulunmasına, veteriner kontrollerinin ve aşılarının eksiksiz yapılmış olmasına dikkat edilmelidir. Kurbanlıklar her zaman güvenilir pazar ve çiftliklerden alınmalıdır.
-
Cinsiyet Tercihi: Kurbanlık seçiminde hayvancılığın sürdürülebilirliği ve üretimin aksamaması adına öncelikle erkek hayvanların tercih edilmesi önerilir. Dinen de gebe hayvanların kurban edilmesi uygun değildir.
2. İyi ve Etli Kurbanlık Nasıl Anlaşılır? (Dokunarak Seçim)
Pazarda sadece dış görünüşe aldanmamak gerekir. İyi beslenmiş, et oranı yüksek bir kurbanlığı anlamak için elle muayene yöntemi uygulanmalıdır:
-
Bel ve Sırt Bölgesi: Hayvanın en önemli kavram noktası sırt ve bel bölgesidir. Elinizle yokladığınızda elinize sivri kemikler geliyorsa o hayvan zayıftır. Kemik yerine dolgunluk ve et hissedilmelidir.
-
Vücut Yapısı: Besili ve kaliteli bir hayvanın vücut yapısı geniş ve dikdörtgene benzemelidir. Silindir şeklinde, yuvarlak ve göbeği aşırı sarkık hayvanlar tercih edilmemelidir.
-
Dışa Doğru Bombeli Yapı: Tam etli hayvanların kas yapısı dışa doğru bombeli bir görünüm sunar; vücut çıkıntıları ve bel çukurlukları neredeyse belirsizdir.
3. Hayvanın Sağlıklı Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Sağlıklı bir kurbanlık, pazar yerindeki duruşu ve fiziksel özellikleriyle kendini belli eder:
-
Canlılık: Sağlıklı hayvanlar çevreye karşı duyarlı, hareketli ve bakışları canlı olur.
-
Deri ve Tüyler: Hayvanın tüyleri ve kılları parlak ve düzgün olmalıdır. Derisi elastik olmalı, üzerinde yara bere bulunmamalıdır.
-
Burun ve Gözler: Hayvanın burnunda, ağzında veya gözlerinde kötü kokulu, anormal akıntılar olmamalıdır.
4. Dinen Hangi Hayvanlar Kurban Edilemez?
Kurban edilecek hayvanın azalarının (organlarının) tam ve sağlıklı olması gerekir. Aşağıdaki kusurları taşıyan hayvanlar kurban edilemez:
İki gözü veya bir gözü kör olanlar,
Kesim alanına kendi gücüyle yürüyerek gidemeyecek kadar topal veya bitkin olanlar,
Kemiklerinde ilik kalmayacak derecede aşırı zayıf olanlar,
Doğuştan kulağı veya kuyruğu olmayanlar,
Kulağının, kuyruğunun yarısından veya üçte birinden fazlası kesik olanlar,
Dişlerinin büyük bir kısmı dökülmüş veya tamamen dişsiz olanlar,
Meme uçları veya hayası kopmuş olanlar,
Çok deli olan veya pislik yiyen (necaset) hayvanlar.
Ayrıca yabani hayvanlar kurban edilemez.
Küçükbaş hayvanlar (koyun-keçi) sadece 1 kişi adına; büyükbaş hayvanlar (sığır, manda, deve) ise 1 kişiden 7 kişiye kadar ortaklaşa kurban edilebilir.
5. Kurban Ne Zaman Kesilmelidir?
Kurban kesim vakti, Bayram namazı kılınan yerlerde bayram namazı kılındıktan sonra başlar.
-
Kesim Süresi: Bayramın birinci, ikinci ve üçüncü günü güneş batıncaya kadar kurban kesilebilir. (Şafii mezhebine mensup olanlar bayramın dördüncü günü de kesim yapabilirler).
-
En Faziletli Gün: Kurbanı bayramın birinci günü kesmek daha faziletlidir.
-
Gece Kesimi: Gece vaktinde kurban kesmek dinen caiz kabul edilse de, kazalara sebebiyet verme riski ve karanlık nedeniyle mekruh görülmüştür.
-
Bayram namazı kılınmayan küçük yerleşim yerlerinde ise sabah namazı vaktinin girmesiyle birlikte kesim işlemi başlayabilir.
